บทความนี้เรามาทำความรู้จักกับ โทรศัพท์สาขา หรือ PABX ซึ่งย่อมาจาก “Private Automatic Branch Exchange) มันก็คือระบบติดต่อสื่อสารที่ใช้ในองค์กร หรืออาจจะเป็นหน่วยงาน โดยใช้ในการติดต่อสื่อสารภายในองค์กร และภายในองค์กรนั้นจะมีหมายเลขติดต่อเป็นของตนเอง อีกทั้งยังสามารถติดต่อ หรือโทรออกไปยังภายนอก หรือรับสายจากสายเข้าโดยไม่ต้องผ่านสายโอเปอร์เรเตอร์ ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกสบายในการติดต่อสื่อสารภายในองค์กรได้อย่างดี
ระบบโทรศัพท์ตู้สาขา หรือ PABX ที่นิยมใช้งานกันทั่วไปอยู่ 2 ประเภท ดังนี้:-

ระบบแบบ Analog (Switching PBX)
เป็นระบบที่ใช้สายโทรศัพท์ขนาดเล็กสีเหลือง และจะแบ่งออกเป้น 2 ประเภท ได้แก่ แบบ 2 สาย และแบบ 4 สาย ขั้นตอนการทำงานของระบบตู้สาขาแบบ Analog คือ จะต้องมีเจ้าหน้าที่รับสาย (Operator) เพื่อติดต่อกับหน่วยงานภายในองค์ หรือหน่วยงานนั้น ๆ เมื่อมีบุคคลภายนอกต้องการที่จะติดต่อเจ้าหน้าที่แผนก เจ้าหน้าที่รับสาย (Operator) จะสอบถามว่าลูกค้าต้องการติดต่อแผนกใด การติดต่อสายไปยังแผนกอื่น ๆ จะกระทำผ่านสายโทรศัพท์กับหัว RJ-11 แค่นี้ก็สามารถบุคคลอื่นก็สามารถติดต่อไปยังหน่วยงาน หรือแผนกภายในองค์กรได้แล้ว

ระบบแบบ Digital หรือ IP-PBX
คำว่า “IP-PBX” นั้นย่อมาจาก “ Internet Protocol – Private Branch Exchange” เป็นระบบที่มีความเก่งกว่าระบบแบบแรก ด้วยการนำเอาระบบโทรศัพท์พื้นฐานมาผนวกรวมกับระบบ VoIP (ระบบการสื่อสารทางเสียงผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต) ทำให้ได้ระบบการสื่อสารที่มีความสามารถมากขึ้น สามารถโทร ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ และฟังก์ชันการทำงานอีกอย่างก็คือสามารถติดต่อสื่อสารโดยใช้โทรศัพท์พื้นฐาน และติดต่อโดยใช้อินเทอร์เน็ตได้พร้อมกันได้ ทำให้องค์กรสะดวกสบาย และประหยัดงบประมาณในการจ่ายค่าโทรศัพท์ได้อย่างดีเลย