ตู้สาขาโทรศัพท์ในปัจจุบันจะมีอยู่ 2 ประเภท คือ แบบอนาล็อก (Analog PBX) และแบบดิจิตอล (IP-PBX) ทั้งสองประเภทมีคุณสมบัติ ข้อดี ข้อเสีย และการใช้งานที่แตกต่างกัน แต่ถึงอย่างไรก็ตามก็ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนสัญญาณข้อมูลเช่นเดียวกัน แต่หากองค์กรไหนต้องการที่จะหาซื้อตู้สาขาโทรศัพท์อยู่ตอนนี้ การเลือกเปรียบเทียบระหว่าง PBX และ IP-PBX ก็มีส่วนสำคัญ เพราะจะได้เลือกซื้อตรงตามความต้องการในการใช้งานขององค์กรนั้นๆ ทำให้ไม่ต้องเสียเงินซ้ำซ้อนและสามารถใช้งานได้ตรงวัตถุประสงค์องค์กร เราจะมาดูกันว่าข้อแตกต่างระหว่าง PBX และ IP-PBX นั้นมีอะไรบ้าง เพื่อให้ทราบถึงความต่างของระบบทั้งสองจะได้ตัดสินใจเลือกใช้ได้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์

ระบบ PBX การติดตั้งระบบจะใช้สายโทรศัพท์ 2 ถึง 4 คู่สาย การใช้งานจะเป็นลักษณะ 1 เบอร์ต่อ 1 คู่สาย ไม่สามารถใช้ในระบบ LAN หรือระบบโครงข่ายเน็ตเวิร์กได้ มีระบบตอบรับและคู่สายที่ไม่มากมายนัก ทำให้มีราคาถูกและดูแลรักษาได้ง่าย ตู้สาขาโทรศัพท์จะมีขนาดเล็กทำให้ไม่สามารถขยายเบอร์เพิ่มเติมได้ รองรับการโทรผ่านซิมแต่ต้องใช้เวลาเชื่อมต่อนานกว่าปกติ PBX จะมีการแบ่งจำนวนคู่สายนอกและคู่สายในซึ่งถือว่าเป็นข้อจำกัดของ PBX ที่ต้องคำนวณปริมาณการโทรและเลือกคู่สายให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องในการทำงาน ในบางฟังก์ชั่นมักมีข้อจำกัดในการใช้งาน ต้องติดตั้งอุปกรณ์เสริมเพื่อเพิ่มขีดจำกัดของการใช้งาน แต่ PBX บางรุ่นจะไม่สามารถรองรับการเพิ่มอุปกรณ์เสริมได้ ก่อนการซื้อขายควรถามร้านค้าจำหน่ายว่าสามารถเพิ่มอุปกรณ์ได้หรือไม่ เพื่อทราบถึงข้อจำกัดตู้สาขาโทรศัพท์รุ่นนั้น

เมื่อทราบถึงคุณสมบัติของ PBX แล้วว่าเป็นอย่างไร ทีนี้เราจะมาดูทางฝั่ง ตู้สาขาโทรศัพท์ระบบ IP-PBX ว่า มีข้อแตกต่างทางด้านคุณสมบัติอย่างไรบ้าง ซึ่ง IP-PBX มีการทำงานแบบอัตโนมัติ การติดตั้งจะสามารถเชื่อมต่อกับระบบผ่านทางสายLAN ไม่ต้องเดินคู่สายโทรศัพท์ใหม่ สามารถใช้งานผ่านระบบอินเทอร์เน็ตได้โดยไม่ต้องเพิ่มข้อมูลเข้าไปใหม่แต่อย่างใด แต่ต้องให้ช่างที่ชำนาญติดตั้งให้ เพราะมีเรื่องระบบที่ซับซ้อนยากเกินแก่คนธรรมดาจะเข้าใจได้ รองรับการโทรผ่านระบบ VoIP ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย สามารถโทรไปยังต่างองค์กรหรือประเทศได้โดยค่าบริการจะมีราคาถูก มีฟังก์ชั่นการทำงานมาก ทำให้ไม่ต้องติดตั้งอุปกรณ์เสริมตู้สาขาโทรศัพท์เพิ่มอย่างใด IP-PBX ช่วยย่นระยะเวลาในการโทรแต่ละครั้ง มีความสะดวก รวดเร็ว ใช้งานง่ายแต่ต้นทุนมีราคาสูง

สรุปแล้ว PBX จะมีต้นทุนถูกกว่า สามารถดูแลได้ง่ายกว่า IP-PBX แต่หากมองในด้านการใช้งาน IP-PBX จะมีฟังก์ชั่นการทำงานให้เลือกมากกว่า PBX ที่ถูกพัฒนามาจนถึงจุดอิ่มตัวแล้ว หากนำมาเปรียบเทียบถึงข้อแตกต่างดูแล้ว ทีนี้การเลือกซื้อตู้สาขาโทรศัพท์จะทำให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้นและมีความเหมาะสมกับองค์กรด้วย